Ustavni sud zabranio smanjenje plata u “Šumama Srpske”
Ustavni sud Republike Srpske ocijenio je da je neustavno smanjenje osnovnih plata radnika „Šuma RS“ u situacijama kada šumsko gazdinstvo ili neki drugi organizacioni dio posluje sa gubitkom.
Sud je donio odluku da su neustavne odredbe Kolektivnog ugovora za zaposlene u ovom javnom preduzeću koji su omogućavali da se cijena rada koja služi kao osnov za obračun plate smanjuje u onim organizacionim dijelovima koji posluju sa gubitkom, piše Capital.
Sporne odredbe Kolektivnog ugovora omogućavale su da Uprava „Šuma RS“ može cijenu rada umanjiti do 15 odsto, čak i ako sindikat i uprava ne postignu dogovor.
Ustavni sud je zaključio da je to u suprotnosti sa Zakonom o radu jer osnovna plata ne može zavisiti od toga da li određeni organizacioni dio preduzeća posluje sa dobitkom ili gubitkom.
„Sud je najprije imao u vidu da iz odredaba Zakona o radu proizlazi da se prava, obaveze i odgovornosti radnika iz radnog odnosa ne uređuju samo zakonom, već i kolektivnim ugovorom s tim da kolektivni ugovor ne može da sadrži odredbe kojima se radniku daju manja prava ili utvrđuju nepovoljniji uslovi rada od prava i uslova utvrđenih zakonom“, precizira se u presudi.
Po ocjeni suda, osnovna plata radnika ne može da zavisi od proizvodno finansijskih rezultata javnog preduzeća, odnosno njegovih organizacionih dijelova, budući da Zakon o radu jasno razdvaja fiksni dio plate, tj. osnovnu platu koja štiti radnika, od varijabilnog dijela koji zavisi od doprinosa i rezultata.
„Samo varijabilni dio plate – dio plate za radni učinak koji se određuje na osnovu kvaliteta i obima obavljenog posla može da zavisi od ostvarenih poslovnih rezultata. Osporene odredbe Kolektivnog ugovora u suštini dovode u pitanje zakonsko pravo radnika na osnovnu platu s obzirom na to da cijenu rada vezuju za poslovne rezultate preduzeća“, navodi se u presudi.
Kako je Ustavom RS utvrđeno da propisi i drugi opšti akti moraju biti u saglasnosti sa zakonom, zaključuje se u presudi, Ustavni sud je ocijenio da odredbe Kolektivnog ugovora koje glase: ‘Cijena rada za puno radno vrijeme i standardni učinak rada u pravilu jeste jedinstvena kategorija na nivou javnog preduzeća, a u zavisnosti od proizvodno – finansijskog stanja, može biti manja ili veća’, nisu u saglasnosti sa Ustavom.
Ustavni sud je praktično ustanovio da bi osporene odredbe Kolektivnog ugovora mogle dovesti do toga da dva radnika koja rade isti posao i imaju isti radni doprinos budu različito plaćeni samo zato što rade u različitim organizacionim dijelovima „Šuma RS“.