Poslanici SDA i DF-a u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine BiH, njih ukupno 11 jedanaest, zatražili su 26. januara od Ustavnog suda BiH da preispita ustavnost izbora Vlade Republike Srpske koja je potvrđena na sjednici Narodne skupštine Republike Srpske 18. januara.

Riječ je, naime, o aktuelnom sazivu republičke izvršne vlasti, na čelu sa premijerom Savom Minićem, koga je na tu poziciju predložila Ana Trišić Babić u vrijeme dok je obavljala dužnost vršioca dužnosti predsjednika Republike Srpske na osnovu odluke Skupštine.

Za SDA i DF je sporno upravo to što je Minić dobio mandat za sastav novog saziva Vlade od vršioca dužnosti predsjednika Srpske. Prema ocijenama koje su naveli i u samom zahtjevu bošnjački poslanici u Sarajevu smatraju da se time podriva demokratski karakter BiH jer se izvršna vlast formira mimo ustavnih pretpostavki i pravno valjanih procedura.

Uz te tvrdnje, koje su u startu odbacili zvanični Srpske, od sudija traže i donošenje privremene mjere, odnosno obustavu primjene te odluke o izboru predsjednika Vlade i ministara sve do konačne odluke Ustavnog suda BiH.

Šta kaže Odbor za ustavna pitanja

Stav i u vezi sa ovim predmetom zauzeo je, u skladu sa ovlašćenjima, Odbor za ustavna pitanja Narodne skupštine.

Ovaj zahtjev je, prema riječima nadležnih u Skupštini, i neosnovan, jer je ona organ Republike koji vrši ustavotvornu i zakonodavnu vlast i koja je predstavničko tijelo svih građana u Srpskoj te ima obavezu da u okviru ustavnih ovlaštenja upotrijebi sve pravne instrumente potrebne za funkcionisanje republičkih organa, kako je navedeno i u stavu Ustavnog suda Republike Srpske.

- Narodna skupština očekuje da se zahtjev odbaci kao i u Odluci Ustavnog suda BiH od 22.1.2026. godine, kada je zahtjev za ocjenu ustavnosti odbačen kao nedopušten zbog nenadležnosti Ustavnog suda BiH za odlučivanje, uz posebno obrazlaženje da ustavni spor između BiH i jednog od entiteta postoji ako se radi o pitanju iz Ustava BiH za čije rješavanje je nadležan jedino Ustavni sud BiH te da spor ne može proisteći iz redovnih pozitivnopravnih propisa već se mora ticati određenog pitanja koje je regulisano samim Ustavom BiH, što ovdje nije slučaj – saopšteno je iz NSRS nakon sjednice Odbora.

Odgovor

Narodna skupština je u odgovoru navela da je u ovom predmetu riječ o „aktu vladanja“, odnosno o političkom aktu izbora i imenovanja koji svoj pravni osnov crpi iz Ustava Srpske, tako da Ustavni sud BiH nije nadležan za ocjenu ustavnosti ovih odluka.

Aktuelni saziv Vlade Srpske potvrđen je 18. januara na sjednici Narodne skupštine nakon što je nekoliko dana ranije Savo Minić podnio ostavku na mjesto premijera na koje je imenovan kao prijedlog Milorad Dodika u svojstvu predsjednika Srpske koje u međuvremenu ostao bez mandata, a na tu poziciju, u svojstu vršioca dužnosti, imenovama Trišić Babić do izbora novog predsjednika Srpske.

Ipak, Minić je ponovo predložen za mandatara i opet je dobio podršku da vodi izvršnu vlast.

Krnji saziv

U Ustavnom sudu BiH trenutno, od devet sudija, kako je precizirao Ustav, ima njih sedam - četvoro je imenovano u Predstavničkom domu FBiH i radi se o Bošnjacima i Hrvatima, a preostalih troje su strane sudije koji dolaze iz Njemačke, Albanije i Švajcarske po izboru Evropskog suda za ljudska prava u Strazburu.

I dalje nema nijednog od dvoje sudija iz Republike Srpske, koliko propisuje Ustav, zbog penzionisanja kadrova i zahtjeva iz Srpske da se prvo sud uvede u zakonski okvir, pozdravi sa troje stranih sudija, pa tek onda da imenuje svoje predstavnike.