SEF upozorava: Svijet ulazi u rizičan period
ŽENEVA - Svijet ulazi u period visokih geopolitičkih, tehnoloških i ekonomskih rizika, navodi se u danas objavljenom izvještaju o globalnim rizicima (Global Risks Report 2026) Svjetskog ekonomskog foruma (SEF).
Analiza globalnih rizika obuhvata tri vremenska horizonta: tekuću 2026. godinu, kratkoročnu i srednjoročnu projekciju do 2028. i dugoročnu projekciju do 2036.
Percepcija rizika među stručnjacima
Više od 1.300 stručnjaka iz cijelog svijeta učestvovalo je u anketi Global Risks Perception Survey (GRPS) o percepciji rizika i njihovih mogućih posljedica.
Anketa pokazuje da 50 odsto ispitanika očekuje turbulentnu ili dramatičnu situaciju u naredne dvije godine, dok se taj procenat povećava na 57 odsto u narednih deset godina, a samo jedan odsto ispitanika predviđa miran globalni tok događaja.
Najveći rizici za globalnu krizu 2026.
Glavni rizik koji može da izazove globalnu krizu u 2026. su prema mišljenju 18 odsto anketiranih geoekonomski sukobi, a 14 odsto smatra da su to oružani konflikti država.
Takvi sukobi imaju sistemske i dalekosežne posljedice i mogu da destabilizuju države i globalnu ekonomiju, a stručnjaci smatraju da predstavljaju veliku prijetnju i u narednih nekoliko godina.
Rast ekonomskih rizika i njihove posljedice
Ekonomski rizici brzo rastu, a kombinacija visoke zaduženosti, ekonomskih balona i međunarodnih sukoba može da dodatno uzdrma društva i tržišta, poručuju autori izvještaja.
Kratkoročni i dugoročni tehnološki rizici
Lažne informacije i sajber bezbjednost su među najvažnijim rizicima u kratkom roku, dok se dugoročno najveći rast bilježi kod negativnih posljedica vještačke inteligencije, koja može snažno uticati na tržište rada, društvo i globalnu bezbjednost.
Socijalna i politička polarizacija raste, dok ekološki rizici, iako i dalje ozbiljni dugoročno, trenutno gube prioritet u očima stručnjaka, navode autori izvještaja.
Društveni i infrastrukturni rizici
Ekonomska nejednakost i stalni pritisak na životni standard povećavaju rizik od slabljenja društvenog ugovora, dok ekstremni vremenski događaji i degradacija infrastrukture ostaju ključni dugoročni rizici, navodi se na veb stranici organizacije SEF.
Svijet postaje sve konkurentniji i fragmentisaniji, a 68 odsto ispitanika očekuje multipolarnu ili fragmentisanu globalnu politiku u narednih deset godina, dok samo šest predviđa povratak unipolarnog, pravno uređenog svjetskog poretka.