Prema podacima Evropske komisije, prosječna cijena dizela u evrozoni prošle nedjelje bila je nešto manje od 2,3 evra po litri, dok su vozači za benzin u prosjeku morali da plate 2,2 evra po litri.

Podaci za cijelu Evropsku uniju (EU) pokazuju tek nešto bolju sliku: prosjek za dizel bio je 2,2 evra po litri, a za benzin oko 2,1 evro po litri.

Posmatrajući podatke po zemljama, cijene dizela u većini država kretale su se od 1,9 do 2,6 evra po litri, dok su se cijene benzina kretale od 1,6 do 2,5 evra po litri.

Jedna zemlja se ističe. Na Malti, koja ima oko 570.000 stanovnika i 450.000 registrovanih vozila, dizel košta 1,21 evro po litri, a benzin 1,34 evra po litri još od juna 2020. godine. Ove cijene nisu se promijenile ni nakon početka rata u Iranu, koji je izazvao nagli rast cijena naftnih derivata na berzi.

Rastući troškovi za državu

Malteški vozači trenutno imaju najjeftiniji dizel u Evropskoj uniji. Kako je izvijestio Malta Today, razlog je to što država reguliše cijenu, a razliku u odnosu na nabavnu cijenu pokriva iz budžeta. Ta razlika se znatno povećala posljednjih mjeseci, što u ovoj ostrvskoj zemlji otvara pitanje održivosti takve politike.

Malteški ministar finansija Klajd Karuana izjavio je za Malta Today da je vlada još u maju očekivala oko 30 miliona evra godišnjih troškova subvencionisanja goriva. Do kraja avgusta procjena za ovu godinu porasla je na oko 75 miliona evra.

To vladu stavlja pred fiskalnu dilemu: da li da nastavi da plaća razliku iz budžeta ili da dozvoli promjenu maloprodajne cijene. Karuana je naglasio da država mora ostati ispod praga deficita od tri odsto, uprkos većim izdvajanjima za energiju.

Javne finansije Malte relativno su zdrave: deficit je prošle godine iznosio 2,2 odsto BDP-a, što je ispod praga od tri odsto prema Mastrihtskim kriterijumima, dok javni dug iznosi 46,4 odsto BDP-a. Mastrihtska granica je 60 odsto BDP-a.