Osjećaj nadutosti nakon jela mnogi smatraju prolaznom i bezazlenom tegobom koja se javlja usljed prejedanja ili konzumiranja „teške“ hrane. Međutim, kada se nadimanje ponavlja gotovo posle svakog obroka, praćeno je osjećajem pritiska u stomaku, gasovima, grčevima ili nelagodnošću, organizam možda pokušava da upozori da postoji ozbiljniji problem sa varenjem.

Stručnjaci ističu da je jedan od najčešćih uzroka uporne nadutosti sindrom iritabilnog crijeva (IBS), funkcionalni poremećaj sistema za varenje koji pogađa milione ljudi širom svijeta. Iako nije opasan po život, ovaj poremećaj može značajno narušiti kvalitet života i svakodnevno funkcionisanje.

Nadutost koja se stalno vraća nije normalna

Povremena nadutost može se javiti kod svakoga, naročito nakon obilnih obroka, gaziranih pića ili hrane koja izaziva pojačano stvaranje gasova. Ipak, ukoliko se simptomi pojavljuju redovno, gotovo posle svakog jela, i traju duže vrijeme, to ne bi trebalo ignorisati.

Osobe koje pate od sindroma iritabilnog crijeva često opisuju osjećaj kao da im se stomak „naduje kao balon“ odmah nakon obroka. Pored nadimanja, mogu se javiti i bolovi u stomaku, zatvor, dijareja ili smjenjivanje ova dva problema, kao i osjećaj nepotpunog pražnjenja crijeva.

Šta je zapravo sindrom iritabilnog crijeva?

Sindrom iritabilnog crijeva je poremećaj rada debelog crijeva koji nastaje usled preosjetljivosti digestivnog sistema i poremećene pokretljivosti crijeva. Tačan uzrok nije u potpunosti poznat, ali ljekari smatraju da stres, nepravilna ishrana, hormonske promjene i poremećaj crijevne flore mogu imati veliku ulogu.

Kod osoba sa IBS-om, crijeva burnije reaguju na određene namirnice i stresne situacije, zbog čega dolazi do pojačanog stvaranja gasova, grčeva i neprijatnog osjećaja nadutosti.

Hrana koja najčešće pogoršava simptome

Određene namirnice posebno često izazivaju tegobe kod ljudi sa osjetljivim varenjem. Među najčešćim „okidačima“ su:

- masna i pržena hrana
- gazirana pića
- mliječni proizvodi kod osoba osjetljivih na laktozu
- pasulj, kupus i brokoli
- slatkiši i industrijski proizvodi
- kafa i alkohol
- previše začinjena hrana

Pored same hrane, problem može predstavljati i brz način jedenja, gutanje vazduha tokom obroka i neredovni obroci.

Stres ima veliku ulogu

Ljekari upozoravaju da stres i psihička napetost veoma često pogoršavaju simptome sindroma iritabilnog crijeva. Digestivni sistem usko je povezan sa nervnim sistemom, zbog čega emotivna napetost može izazvati pojačane grčeve, nadutost i probleme sa varenjem.

Mnogi pacijenti primjećuju da im se tegobe pojačavaju tokom stresnih perioda, nervoze ili anksioznosti.

Kada je potrebno javiti se ljekaru?

Iako nadutost najčešće nije znak ozbiljne bolesti, postoje situacije kada je neophodno potražiti stručnu pomoć. Posebno treba obratiti pažnju ako su nadimanje i bolovi praćeni:

- naglim gubitkom tjelesne težine
- prisustvom krvi u stolici
- jakim i upornim bolovima
- povraćanjem
- hroničnim zatvorom ili dijarejom
- osjećajem iscrpljenosti i slabosti

Ovi simptomi mogu ukazivati i na druga oboljenja digestivnog sistema koja zahtjevaju dodatne analize.

Promjena navika može značajno pomoći

Kod velikog broja ljudi simptomi se mogu ublažiti promjenom životnih i prehrambenih navika. Stručnjaci preporučuju sporije jedenje, manje i češće obroke, smanjenje stresa i izbjegavanje hrane koja izaziva tegobe.

Redovna fizička aktivnost, dovoljan unos vode i kvalitetan san takođe mogu doprinijeti boljem radu digestivnog sistema i smanjenju nadutosti.

Iako mnogi godinama ignorišu ove simptome, uporna nadutost nije nešto što bi trebalo smatrati normalnim. Organizam često šalje upozorenja mnogo prije nego što problem postane ozbiljan, zbog čega je važno obratiti pažnju na signale koje tijelo šalje.